İyot Minerali

15 Ağustos 2015 - Mineraller

İyot Minerali

İyot Mineralinin büyük bir kısmı Tiroid bezinde bulunur ve Tiroid bezinin fonksiyonlarını düzenler. İyot, tiroid bezinin etkilediği zihinsel fonksiyonlar, normal büyüme ve gelişme, enerji kullanımı ve kilo kontrolü, beyin ve sinir sisteminin düzenli çalışması gibi başlıca fonksiyonlarda önemli görevler alır.

Vücutta iyot eksikliğinin olması, tiroid bezinin fonksiyonlarını yerine getirmesini engelleyerek guatr, zeka geriliği, kısırlık ve gelişim bozukluğuna meydan verir. Fazla oranlarda iyot alınması da tiroid bezinin hormon dengesini bozmakta, iyot eksikliğinde oluşan sorunların bu durumda da oluşmasına meydan vermektedir.

İyot fazlalığında zehirlenme etkisi yaratabilir. Bunun dışında fazla alınan iyot da tiroid bezinin hormon üretimini negatif yönde etkileyecektir.   

İyot Hangi Besinlerde ve Yiyeceklerde Bulunur

  • Deniz Ürünleri: Balıklar (özellikle tuzlu su balıkları) iyot bakımından oldukça zengindir ve iyot kaynağı olarak tüketilebilir. Yüksek oranda iyotlu balıklar arasında ilk sıralarda ton balığı, mezgit, soğuk su ve derin deniz balıkları gelmektedir. Karides ve diğer kabuklu deniz canlıları da iyot eksikliğini önlemek için kullanılabilir.
  • İyotlu Tuz: Yemeklerde ve masada kullandığınız tuzu iyotlu tuzla değiştirmek günlük olarak almanız gereken iyodu fazlasıyla sağlayacaktır.
  • Sebzeler: Ispanak, soya fasulyesi, şalgam, pazı, kabak, kuru fasulye ve sarımsak gibi sebzelerin iyot oranı yüksektir. Bu sebzeleri aynı zamanda vitamin kaynağı ve antioksidan olarak tüketebilirsiniz.
  • Çilek: Meyveler genellikle iyi bir iyot kaynağı değildir ve sadece bir kaç meyve iyot içerir. Bu meyveler arasında yer alan çilek düşük kalorili olması ve içeriğindeki mineraller ile sağlıklı bir beslenme programına eklenebilir. 6-7 adet çilek günlük iyot ihtiyacının yaklaşık %8’ini sağlar.
  • Yoğurt, Süt ve Peynir: Süt ve süt ürünleri iyot bakımından zengindir. Bir kase yoğurt günlük iyot ihtiyacının yaklaşık %60’ını, 1 bardak süt %40’ını, 1 yumurta %20’sini karşılar.

İyot Eksikliği

Guatr hastalığı ortaya çıkar, boy uzaması duraklar ve kemik gelişimi geri kalır, beyin gelişimi özellikle anne karnında ve bebeklik döneminde zarar görür, bunun sonunda zekâ geriliği ortaya çıkar, ağır iyot yetersizliği durumunda sağırlık, dilsizlik, cücelik ve doğuştan sakatlıkların görülmesi artar, iyot oranı yetersiz olan kadınlarda düşük yapma, ölü doğum, gebe kalamama, yeterli iyot alanlara göre daha çok görülmektedir, iyot yetersizliğinde çocukların okul başarıları ve çalışanların iş verimi azalır.

İyot Eksikliği Nelere Yol Açar

  1. Hamilelikte: Kendiliğinden düşük, ölü doğum, doğumsal anomali, hamilelik sırasında ve doğumdan sonra bebeklerde hastalık, endemik cücelik
  2. Yeni doğanda: Guatr, aşikar ve subklinik hipotiroidi, cücelik;
  3. Çocuklarda ve genç erişkinlerde: Guatr, subklik ve aşikar hipotiroidi, zeka geriliği, fiziksel gelişme bozukluğu;
  4. Erişkinlerde: Guatr ve komplikasyonları, hipotiroidi, zeka geriliği, kısırlıkta artma, kendiliğinden hipertiroidi, radyasyona karşı duyarlılıkta artma.

İyot Fazlalığının Etkileri Nelerdir

İyodun fazla alınması, toksik etki gösterir. İyotlu yiyeceklerin tüketilmesi ve iyotlu tuz kullanılması zehirlenmeye yol açacak kadar iyot sağlamaz.

İnsanlarda Günlük İyot İhtiyacı

Yetişkin bir bireyde günlük iyot ihtiyacı yaklaşık 150 mikrogramdır.

  • 1-3 yaş arası: 90 mikrogram
  • 4-8 yaş arası: 90 mikrogram
  • 9-13 yaş arası: 120 mikrogram

 

Etiketler: iyot minerali hakkında bilgi minerallerin faydaları iyot minerali nelerde bulunur eksikliği nelere yol açar fazlasının etkisi nedir insanlardaki günlük iyot ihtiyacı

Yeni yorum