Domates

15 Ağustos 2015 - Sebzeler

Domates demir, potasyum, kalsiyum ve fosfor mineralleri ile A, B ve C vitaminleri açısından oldukça zengin bir besindir. Özellikle lif açısından zengin kabuklarıyla yenildiğinde sindirimi kolaylaştırır. Mide ve bağırsakların düzenli çalışmasına yardımcı olur ve kabızlığı giderir. İyi bir idrar söktürücüdür ve vücuttaki zararlı maddelerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur. Böbrek taşlarının düşürülmesine yardımcı olur. Kanı temizler. Kanseri, özellikle de prostat kanserini, önlemede çok etkilidir. Kalp hastalıklarına karşı koruyucudur. Damar sertliği ve romatizmaya iyi gelir. Yaşlanmayı geciktirir. Cilde tazelik verir. 

Domatesin Faydaları

Kalp ve Damar Sağlığı: Domateste bulunan likopen kalp ve damarlar için kritik önemi bulunan antioksidan desteğini sağlar. Ancak domatesin kalp ve damar sağlığını korumaya etkisi sadece yüksek miktarda likopen içermesiyle sınırlı değildir. Aynı zamanda C ve E vitaminleri ile kalp ve damar hastalıklarının önünü açan serbest radikallere karşı hücreleri korur.

Bunun yanı sıra, düzenli olarak domates tüketmenin kötü kolesterolü düşürdüğü yönünde bazı araştırma sonuçları bulunmaktadır. Kolesterolün normal seviyelere inmesi ise kolesterol parçacıklarının damar çeperlerinde birikerek damar tıkanıklığına yol açması riskini önemli oranda azaltmaktadır.

Son olarak, domateste bulunan bazı bileşenler pıhtı hücresi olarak da adlandırılan “trombosit” üretimini kontrol altında tutarak aşırı trombosit üretimine bağlı olarak yaşanabilecek damar tıkanıklığını önlemeye yardımcıdır.

Kemik Sağlığı: Domatesin kemiklere faydaları konusunda yapılan bilimsel araştırmalar yeni olmakla birlikte, domatesin antioksidan etkisinin ve özellikle zengin likopen içeriğinin kemik sağlığı üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Menopoz sonrası dönemde bulunan kadınlar üzerinde yapılan bir araştırmaya göre bu dönemde domatesi beslenme programından çıkarmanın “oksidadif stresi” arttırdığı ve kemik dokusunda olumsuz değişimlere neden olduğu belirlenmiş.

Domatesin kemik sağlığına faydası konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmakla birlikte teorik olarak antioksidan etkisinin kemiklere de faydalı olduğunu söylemek yanlış olmaz.

  • Kansere Karşı Koruma: Domatesin “kanserden korunma ve kanser hastalarında tedaviye yardımcı olması” alanında yapılan araştırmalarda, domatesin özellikle erkeklerde prostat kanseri riskini düşürdüğünün altı çiziliyor. Bu etkisi ise içeriğinde bulunan alfa-tomatin (Alpha-tomatine) adlı bileşenin prostat kanserine neden olan hücrelerin üretimini baskılamasından ileri geliyor. Yapılan çalışmalar domatesin akciğer kanseri üzerinde de buna benzer bir etkisinin olabileceğini gösteriyor.
  • Vitamin ve Mineral Desteği: Vücudumuz için gerekli vitamin ve mineraller bakımından oldukça zengin olan domates C, A, E, K, B1, B2, B3, B5, B6 vitaminlerinin yanı sıra potasyum, magnezyum, demir ve fosfor minerallerini içerir.
  • Zayıflama: Kalori kontrolü yaparken vücudunuzun vitamin ve mineral eksikliği çekmemesi için domates suyu içebilirsiniz. Düşük kalorili olan taze domates suyu hem vücudun ihtiyaç duyduğu suyu sağlar hem de asitli, keskin tadıyla daha uzun süre tok hissetmenize yardımcı olur.
  • Göz Sağlığı: 1 bardak domates suyu günlük A vitamini ihtiyacının yaklaşık %20’sini karşılar. A vitamini göz sağlığı için en önemli vitaminlerden biridir. A vitamini gözlerin düşük ışıkta görmesini sağlar, beyaz kan hücresi üretimine yardımcı olur, yeni hücre üretiminde önemli bir rolü vardır. Son yıllarda yapılan çalışmalar, düzenli olarak domates tüketmenin önemli bir göz problemi olan ve geri döndürülemeyen “makula dejenerasyonu” riskini düşürdüğünü ortaya koymaktadır.
  • Cilt Sağlığı: 1 bardak domates suyu yaklaşık 44 mg C vitamini içerir ve bu miktar günlük C vitamini ihtiyacının %75’ine denk gelmektedir. C vitamini cildin ana bileşeni olan “kolajen” üretimini destekleyerek cildin yenilenmesine ve esnek kalmasına yardımcı olur. Aynı zamanda antioksidan etki yaratarak çevresel faktörlerin ve yaşlanmanın cilt üzerinde yarattığı olumsuz etkilere karşı koruma sağlar.
  • Kan Şekeri: Domateste bulunan “chromium” adlı madde kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur.
  • Saç Sağlığı: Domatesin A vitamini bakımından zengin olması saç bakımı için önemli sebzelerden biri olmasını sağlamaktadır. A vitamini saç köklerini güçlendirirken saça doğal bir parlaklık verir.
  • Böbrek ve Safra Kesesi Taşları: Bu alanda yapılan çalışmalar henüz yeterli sayıda değil ancak, mevcut araştırmalarda düzenli olarak çekirdeksiz domates yiyenlerde böbrek ve safra taşı oluşumunun azaldığı tespit edilmiş.
  • Ağrılar: Eklem iltihabı (arthritis) nedeniyle ağrı sorunu bulunan milyonlarca insandan biriyseniz, domates bu ağrıların azaltılmasına yardımcı olabilir. İltihap önleyici bileşenler olan flavonoidler ve karotenoidler bakımından zengin domates özellikle iltihaplı hastalıkların neden olduğu ağrıları hafifletmek için kullanılabilir.
  • Güneşin Zararlı Işınları: Bitkileri güneşin zararlı UV ışınlarına karşı koruyan karotenoidler ve flavonoidler domateste bol miktarda bulunur. Yaz aylarında düzenli olarak domates yiyerek cildiniz için doğal bir koruma sağlayabilirsiniz. 2007 yılında “Moleküler Biyoteknoloji” adlı dergide yayınlanan araştırma sonuçlarına göre, domates ve domates ürünleri zararlı UV ışınlarına karşı ömür boyu koruma sağlayabilir.
  • Yüksek Tansiyon: sonuçları 2006 yılında Amerikan Kalp Dergisi’nde yayımlanan araştırmada, domates ve domates ürünlerinin hipertansiyon tedavisine yardımcı olabileceğini onaylamıştır. Araştırmaya katılan ve herhangi bir ilaç kullanmayan yüksek tansiyon hastası 31 katılımcıya sadece domates özü verilmiş ve tansiyon değerlerinde düşüş saptanmış.

Neden Domates Tüketmeli?

  • Domatesin içerisinde bağışıklık sistemini destekleyen C vitamini bol miktarda bulunur.
  • Yaşlanma karşıtı ve kansere karşı etkili olmasıyla bilinen likopen açısından çok zengindir.
  • Domatesteki likopen, DNA’da hasara karşı genleri korur.
  • Domates, yağ yakımını % 30 arttıran aminoasitlerin salgılanmasını tetikler.
  • Likopen, kalp hastalıkları riskini % 29 oranında azaltmaktadır.
  • Özellikle menopoz döneminde yeterli likopen almayan kadınlarda kemik erimesine daha sık rastlanmaktadır.
  • Taze domatesler kolesterolü düşürür, yağ asitlerini dengeler.
  • Domatesin içerisinde görüş kalitesini arttıran ve yaşa bağlı göz hastalıklarına karşı vücudu koruyan faydalı maddeler bulunur.

Domatesin Besin Değerleri

BESİNLER VE KALORİ
Kalori 22gr
Protein 1,1gr
Karbonhidrat 4,7gr
Kolesterol -
Yağ 0,2gr
Selüloz 0,5gr
MİNERALLER
Fosfor 27mgr
Kalsiyum 13mgr
Demir 0,5mgr
Sodyum 3mgr
Potasyum 244mgr
VİTAMİNLER
A vitamini 900IU
B1 vitamini 0,06mgr
B2 vitamini 0,04mgr
B3 vitamini 0,7mgr
B6 vitamini 0,1mgr
C vitamini 3,0mgr
E vitamini 0,04mgr
Folik asit 6,4mgr

Domatesin Zararları

  • Organik olmayan domateslerin sağlıktan ziyade zarara neden olduğunu belirten sağlık uzmanları vardır.
  • Beta-bloker ilacı kullanan hastalar aşırıya kaçmadan domates tüketmelidirler.
  • Çok aşırı tüketilmesi durumunda böbrek sağlığına zarar verebilir.
  • Böbrek hastalarının tüketimine dikkat etmeleri gerekmektedir. Domates, potasyum seviyesini sağlıksızlaştırabilir. Böbrek için de potasyum önemli bir maddedir. Bu yüzden böbrek hastaları domates ve domates suyunun tüketimine dikkat etmelidirler.

Domates Suyu

Domates suyunun da en az domates kadar sağlık açısından faydası vardır. Domates suyunun hızlı kilo vermekten kanser çeşitleriyle mücadele etmeye kadar çok geniş bir alanda bünye sağlığına katkıda bulunmaktadır.

Çiğ domates suyunun içerdiği gıdalar başlı başına enerji ve sağlık deposudur. Domates magnezyum, demir ve fosfor gibi mineraller ile birlikte, A vitamini, K vitamini, vitamin B1, B2, B3, B5 ve B6 açısından da çok zengindir.

Domates ve Kalp Sağlığı

Domates lif, potasyum, C vitamini ve kolin içeriği için kalp sağlığına ciddi katkıda bulunur.  Domates, önemli derecede antioksidan içerdiği için kanı temizlediği ve damarların tıkanmasına izin vermediği kanıtlanmıştır. Bu özelliği sayesinde kalp sağlığını da dolaylı olarak korumaktadır. Damarlarda meydana gelebilecek tıkanıklık ve kan basıncının azalması durumunda kalp daha fazla efor harcamaktadır. Domates kan basıncını ve damar tıkanıklığını giderdiği için kalbin aşırı yorulmasına izin vermez.

Domatesin Hastalıklara Faydası

Domates birçok hastalığa da yararlıdır. Bunlardan bazıları şunlardır:

Domates Depresyonla Mücadele Eder

Domatesin diğer bir faydası da depresyon ve stresle mücadele etmesidir. Düzenli olarak domates tüketimi, sinir sitemi üzerinde faydalı etkiler oluşturur, bünyenin depresyon ve stresten kaynaklanabilecek rahatsızlıklara yakalanma riskini azaltır. Sinir ve beyin hücrelerine katkı sağlar.

Domates Bağışıklık Sistemini Güçlendirir

Domates, harika bir antioksidan olması ve bol miktarda mineral ve bileşenler içermesi bağışıklık sistemine ciddi katkıda sağlar. İçerdiği besinler sayesinde bağışıklık sistemini güçlendirir ve hastalıklarla mukavemeti arttırır.

Domates Diyabet Hastalığına Faydalıdır

Bu konuyla ilgili olarak yapılan bilimsel araştırmalar domatesin kan şekerini düzenlediği ve sağlıklı bir seviyede tuttuğunu ortaya koymaktadır. Kan şekerini sağlıklı seviyede tutan domates, diğer hastalıkların riskini de minimuma indirmektedir.

Domates Deri İçin Faydalıdır

Domates deri sağlığı için de önemli bir besin kaynağıdır. Pürüzsüz ve sağlıklı bir cilt için düzenli olarak domates tüketmekte fayda var. Derinin temizlenmesi ve kırışıkların giderilmesinde antioksidan özelliği önemli görevler üstlenir.

Domates Kabızlığı Giderir

Domates bol miktarda su ve lif içerdiği için kabızlık sorununu giderme noktasında çok başarılıdır. Domates bu özelliği sayesinde bağırsakları ıslak ve hareketli tutmaya yardımcı olmaktadır.

Etiketler: domates domatesin faydaları domatesin zararları domatesteki vitaminler domatesteki mineraller demir minerali potasyum minerali kalsiyum minerali fosfor minerali a vitamini b vitamini c vitamini

Yeni yorum